ابو القاسم سلطانى
415
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
تركيبات شيميائى : ميوه داراى انيسيك اسيد Anisic acid ، شيكيميك اسيد Shikimic acid ، پروتوكاتچونيك اسيد Protocatechanic acid ، موسيلاژ ، قند ، تانن ، روغن ثابت و حدود 3 درصد اسانس مىباشد كه از تقطير با بخار آب بدست مىآيد . در اسانس انيس ستارهاى موارد زير وجود دارد : آنهتول ( 90 - 85 درصد اسانس ) به فرمول C 10 H 12 O ، منوترپنوئيد هيدروكربنها Monoterpenoid hydrocarbons ( 5 درصد مانند آلفا پىنين a - Pinene و لينالول Linalool ) ، ترپنها Terpens ، استراگول Stragole ، سافرول Safrole ، ترپنئول Terfineol ، بيزابولن Bisabolen ، كاردىنن Cardinene ، آلفا فلاندرن a - Phellandrene و فارنسول Farnesol . خواص درمانى : مقوى معده ، بادشكن ، تسكيندهنده دردهاى معده و روده ، آنتى سپتيك ، خلطآور و شيرافزا مىباشد . اشكال داروئى : 1 - دمكرده ميوه : بر روى 5 / 0 تا 1 گرم ميوه كوبيده و قطعهقطعه شده آبجوش ريخته پس از ده دقيقه صاف نموده مىنوشند هر قاشق چايخورى ميوه خرد شده تقريبا 2 / 3 گرم وزن دارد . 2 - پودر : 2 - 1 گرم در روز 3 - عرق ( آب مقطر ) : باديان خطائى كه مانند عرق دارچين تهيه شده و در لوسيونهاى محرك وارد مىشود ( 7 * ) . 4 - به صورت خيسانده در الكل به شكل ماساژ در رماتيسم و استخوان درد . اسانس باديان خطائى : از اسانس به عنوان ضد نفخ ، خلطآور ملايم ، محرك و ضد رماتيسم همچنين در صنايع داروسازى و غذائى استفاده به عمل مىآيد . در بعضى تركيبات داروئى ضد سرفه و ناراحتىهاى معده و روده وارد مىشود و به عنوان طعمدهنده و معطر در ليكورها ، نوشابههاى الكلى ، خمير دندان ، شيرينى ، آدامس ، تنباكو و در صابونسازى به عنوان ماده معطر استفاده مىشود . گياه سمى است زيادهروى در مصرف آن باعث لرزش ، رعشه ، هجوم خون به مغز و تشنجات صرعى مىشود . ( 1 * ) - هدايه المتعلمين فى الطب صفحات 432 و 434 ( 2 * ) - اغراض الطبيه و المباحث العلائيه ص 599 ( 3 * ) - تحفه حكيم مومن صفحات 44 و 134 ( 4 * ) - تحفه حكيم مومن صفحات 44 و 134